Devrim Sönmez
German Archaeological Institute, Abteilung Istanbul, Department Member
- Istanbul University, Prehistory, Department MemberKoç University, Archaeology and History of Art, Graduate Studentadd
- Cultural Evolution, Neolithic Archaeology, Archaeology, Anthropology, Mesopotamian Archaeology, Prehistoric Archaeology, and 29 moreNear Eastern Archaeology, Prehistory, Anatolian Archaeology, Prehistoric Art, Ancient Mesopotamian Religions, Neolithic flint procurement, Ancient Near East, Pottery (Archaeology), Archaeology of Religion, Syria (Archaeology), Anatolian Prehistory, Central Anatolian Neolithic, Prehistoric Western Anatolia, Göbekli Tepe, PPNA /PPNB /PPNC, Pre-Pottery Neolithic, Halaf culture, Culture, Landscape Archaeology, Archaeological Method & Theory, Ritual, Ethnoarchaeology, Neolithic & Chalcolithic Archaeology, Tradition, Religion and ritual in prehistory, Architecture, Human Evolution, Development of complex societies, and Geoarchaeologyedit
Güneybatı Asya’da Çanak Çömleksiz Neolitik olarak adlandırılan dönem yerleşik yaşam biçiminin yaygınlaşması, bitkilerin kültüre alınması ve hayvanların evcilleştirmesi gibi insanlık tarihini etkileyecek anahtar değişimlerin yaşandığı,... more
Güneybatı Asya’da Çanak Çömleksiz Neolitik olarak adlandırılan dönem yerleşik yaşam biçiminin yaygınlaşması, bitkilerin kültüre alınması ve hayvanların evcilleştirmesi gibi insanlık tarihini etkileyecek anahtar değişimlerin yaşandığı, yaklaşık üç bin yıl süren bir zaman dilimidir. Orta Anadolu, bu dönemde çevresindeki bölgelerden bazı kültürel nitelikler bakımından farklı bir görüntü sunmaktadır. Orta Anadolu’da yer alan ve çalışmanın konusunu oluşturan Aşıklı Höyük yerleşmesi, tam olarak bu döneme denk gelen bir zamanda iskan edilmiştir. Aşıklı Höyük yerleşmesi, MÖ 9. bin yılın ikinci yarısında başlayan ve 8. bin yılın sonlarına doğru uzanan yaklaşık bin yıllık döneme (MÖ kal. 8.400-7.300) tarihlenmektedir. Yerleşme, konar-göçer yaşamdan yerleşik hayata ve avcı-toplayıcılıktan besin üretimine geçiş süreçlerine dair önemli kanıtlar sunmaktadır. Aşıklı Höyük, arkeolojik kanıtlara göre söz konusu zaman diliminde Güneydoğu Anadolu, Suriye ve Levant bölgeleri arasında gerçekleştiği bilinen ve obsidyen alış verişi, paylaşılan sembolik repertuvar gibi geniş bir bölgede rastlanan kültürel izlerle tanımlanan bölgeler arası etkileşim ağlarının içine dahil değildir.
Bu tez çalışmasında Aşıklı Höyük yerleşmesinde 1989-2015 yılları arasında yürütülen arkeolojik kazılarda açığa çıkarılan küçük buluntulardan biley taşları, kemer toka ve kancaları, figürinler, obje ve tokenler ve işlenmiş kemik, taş ve killer seçilmiştir. Söz konusu buluntu gruplarının hammadde ve tipolojik özellikleri zamansal ve mekansal açıdan incelenmiş ve tespit edilen devamlılık ve değişimler yerleşmenin sağladığı diğer arkeolojik bulgular göz önünde bulundurularak tartışılmıştır. Bezeme, yeni buluntu tipleri ve hammaddelerin ortaya çıkışı artan topluluklar arası etkileşimlerin kanıtları olarak ele alınmıştır. Aşıklı Höyük ve çağdaşları arasındaki alış veriş, göç ve diğer topluluklar arası etkileşimlerin incelenen buluntu gruplarının niteliklerinde zaman içerisinde, özellikle yerleşmenin sonlarına doğru yaşanan değişimlerde etkisi olmuş olabilir.
Bu tez çalışmasında Aşıklı Höyük yerleşmesinde 1989-2015 yılları arasında yürütülen arkeolojik kazılarda açığa çıkarılan küçük buluntulardan biley taşları, kemer toka ve kancaları, figürinler, obje ve tokenler ve işlenmiş kemik, taş ve killer seçilmiştir. Söz konusu buluntu gruplarının hammadde ve tipolojik özellikleri zamansal ve mekansal açıdan incelenmiş ve tespit edilen devamlılık ve değişimler yerleşmenin sağladığı diğer arkeolojik bulgular göz önünde bulundurularak tartışılmıştır. Bezeme, yeni buluntu tipleri ve hammaddelerin ortaya çıkışı artan topluluklar arası etkileşimlerin kanıtları olarak ele alınmıştır. Aşıklı Höyük ve çağdaşları arasındaki alış veriş, göç ve diğer topluluklar arası etkileşimlerin incelenen buluntu gruplarının niteliklerinde zaman içerisinde, özellikle yerleşmenin sonlarına doğru yaşanan değişimlerde etkisi olmuş olabilir.
